Nghĩ về

QŨY “TÂM TÀI” NGHỆ AN

Ngày xưa theo học thuyết Nho Giáo, người ta quan niệm chữ tâm là lòng tốt, chữ tài là tài năng (tốt) phục vụ sự sống. Ở đây không bàn đến nghĩa chính và nghĩa bóng của những chữ tâm, chữ tài theo Hán-Nôm, chỉ nói về cách nghĩ của người đời để lý giải quan niệm về tâm và tài không đơn thuần. Ví dụ: chữ tâm, Tâm là lòng, thì ở người có bản chất tốt, là lòng tốt như tu sĩ ; ở người có bản chất xấu là lòng xấu như kẻ cướp chẳng hạn. Chữ tài, có thể là tài giỏi về nghề nghiệp, khoa học kỹ thuật, thao lược… để giúp ích cho đời, cũng có thể là tài làm hại đời như:

Tài trộm chó

Tài đục phá bia chữ của Lãnh tụ

Tài ăn chặn tiền từ thiện giúp đồng bào bị bão lũ

Tài xin đểu trên cầu

Tài chui luồn thăng quan tiến chức…

Bởi suy cho cùng, làm những việc xấu mà không có tài cũng không làm được. Ví dụ, có anh định ôm bom phá cầu, nhưng vì bất tài nên chưa phá được cầu đã bị tóm cổ. Do vậy, tâm tài ở đây, ai muốn hiểu thế nào cũng được, nó không đơn thuần như quan niệm về chữ đức, chữ tâm chỉ một nghĩa !

Trao giải tâm tài (trên), Chủ tịch Hội đồng quản lý quỹ Lê Doãn Hợp (dưới)

Từ đó suy ra mà hỏi: cái Quỹ tâm tài của Nghệ An dành cho tâm gì, tài gì ? Đáng buồn thay, nơi gọi là đất học mà không tìm ra được một danh từ rõ ràng ý nghĩa cao sang cho một tổ chức tốt, đất chữ mà ít hiểu về nghĩa của chữ (!)

04-3-2018

Lê Khả Sỹ