Bạn HKT ở Tiền Giang, hỏi tôi: Ông LKS thấy thể loại thơ nào là khó làm nhât và loại nào dễ làm nhất ? Tôi biết đến đâu nói đến đó để bạn tham khảo. Tôi quý bạn, nên bỏ ra cả buổi chiều nay để viết 10 bài bằng 10 thể loại thi phú với một đề tài NGHĨA CŨ TÌNH XƯA, theo ý trào phúng để làm dẫn dụ cụ thể.

NGHĨA CŨ TÌNH XƯA

Thử “ghép vào” 11 thể thi phú (theo ý trào phúng)

1-Đường luật

2-Tứ tuyệt

3-Song thất lục bát

4-Lục bát

5-Ca dao
6-Vè

7-Thơ mới

8-Thơ tự do

9-Thơ văn xuôi

10-Câu đối

11- Phú

-------------------------------------

1) Đường Luật

Đong đầy nghĩa cũ với tình xưa

Đã sáu hai năm mỏi đợi chờ

Ướt đẫm hàng mi ngay lúc nắng

Khô cong đoạn ruột cả khi mưa

Nhớ từng đã nhớ nên thao thức ?

Quên cái đáng quên lại vật vờ

Như thể tơ vò, suy nghĩ mãi

Thôi thì vung bút, vẩy thành thơ (!)

2) Tứ tuyệt

Nghĩa cũ tình xưa từng vương vấn

Nỗi lòng thao thức những đêm thâu

Trăm thương nghìn nhớ theo làn gió

Man mác năm canh vạn cổ sầu

Mây buồn bảng lảng nhẹ nhàng trôi

Ríu rít hoàng anh gọi sáng rồi

Một ánh bình minh chờ trước ngõ

Chuông chùa điểm nhịp lộng khơi vơi

Ta bước liêu xiêu giữa đám người

Thời gian lẳng lặng nhẹ nhàng trôi

Như thuyền xa bến sông cô quạnh

Còn lại ta vui với đất trời

Không có chắc hơn là đã có

Vô thường, sắc sắc lại không không

Nghĩa tình ai định ra như thế ?

Như thế thì thêm sự lòng thòng (!)

3) Song thất lục bát

Chuyện tình cũ, nghĩa xưa là thế

Trải bao lần dâu bể hợp tan

Sự đời vướng víu đa đoan

Cảnh đời khéo gợi cho tan nát lòng

Nhìn nam bắc tây đông bốn hướng

Ngửng mặt lên cứ tưởng trời cao

Ngờ đâu dưới tận đáy ao

Có trời mây với trăng sao rõ ràng (!)

4) Lục bát

Em rằng, nghĩa cũ tình xưa

Để lâu nên bị nắng mưa bạc mầu

Thôi thì cứ tạm quên nhau

Cho lòng nhớ mãi về sau mà chừa (!)

5) Ca dao

Gọi là “tình cũ nghĩa xưa”

Không khéo mắc lừa, tiền mất tật mang

Phải là trong sáng, đàng hoáng

Muốn thấy rỏ ràng, đeo kính mà soi (!)

Nếu không, của đất trả trời

Ân hận suốt đời, chẳng biết kêu ai !

6) Vè

Ve vẻ vè ve

Cái vè tình nghĩa

Tung ra không dễ

Thu về chẳng xong

Người thích, gọi ông

Kẻ ghét, gọi nó

Chó chẳng ra chó

Mèo không ra mèo

Ăn theo nói leo

Ngú nga ngú ngớ

Sự đời như rứa

Là vẻ vè ve (!)

7) Thơ mới

Tình đâu rồi, nghĩa cũng mất rồi ư ?

Còn đâu nữa những mộng mơ một thuở

Ta lại trở về, tìm niềm thương nỗi nhớ

Cho cõi lòng vơi bớt cảnh đìu hiu

Có phải đâu chỉ một sớm một chiều

Hai phần ba đời người, mà như vừa chớp mắt

Nghĩ cũng hay, cái không là có thật
cái có lại như không, cứ lừa dối lẫn nhau !

Ơi ông Trời đâu ? Hỡi bà Đất đâu ?

mà để mùa trái mùa như rứa mãi ?

Nghìn năm sau, biết ai còn nhớ lại

Nghĩa cũ tình xưa giống cái thuở ban đầu ?!

8) Thơ tự do

Ta bước đi dưới chân trời hửng sáng

Cõng trên lưng nghĩa cũ tình xưa

Mấy mươi năm vật vờ

Góc bể chân trời

Muốn giũ bớt

Trên lưng vẫn nặng

Ta chẳng cần tính năm tính tháng

Bởi thơ không có tuổi, không già !

9) Thơ văn xuôi

Tôi muốn nói về tình cũ nghĩa xưa  / cái chuyện nhiều người vẫn nói / nó chẳng là cao vời vợi, cũng chẳng thấp lè tè. Người nói, hình như vẫn có người nghe / nhưng chủ yếu để đổi trao, mua bán. Giá có khi đáng trăm nghìn vạn, giá có khi chỉ một hai đồng / giá có khi bất định, cho không / Nghĩa cũ tình xưa nó là như vậy. Bình địa ba đào*, ta đã thấy / sau thắng lợi thành công là hãm hại nhau / Thật ra, có gì lạ đâu / bởi giống người, không phải là giống chó (!)

---------------

*Đất bằng nổi sóng

10) Câu đối

Nghĩa cũ đời đời không thể cũ

Tình xưa mãi mãi vẫn như xưa !

11) Phú

Tình xưa, từ xưa lắm, nữ đã biết lợi dụng tình, tình chán cho tình ; một được hai thua, được ăn cả, ngã về không, chán chán

Nghĩa cũ, dẫu cũ rồi, quan không cần phục chế nghĩa, nghĩa buồn vì nghĩa ; trăm nghe vạn thấy, nghe điếc tai, coi mù mắt, buồn buồn !

***

-Văn tế, giống như phú

-Về Hát nói cho ca trù, chèo, thì biến tấu biến thể như thơ tự do nhưng theo nhịp phách, nhịp trống phù hợp ; riêng ca từ cho thể loại tuồng thì áp dụng như kinh kịch.

---------------------------------------------------------------

Thưa bạn HKT, theo tôi thì chẳng có thể loại nào khó, cũng không thể loại nào dễ. Chúc bạn khỏe, viết tốt ! Có gì chưa đúng, xin được bỏ qua.

01-7-2020